Communist Party of Iran
Marxist.Leninist.Maoist
حزب کمونیست ایران
مارکسيست.لنينيست.مائوئيست
جستجوی بیشتر
 
 حقيقت دوره سوم- شماره 76  يكشنبه ۳ شهريور ۱۳۹۸ برابر با ۲۵ اگوست ۲۰۱۹       
کودتا در کودتا

کودتا در کودتا

 

پیرامون کودتای نافرجام در ترکیه و  نافرجامی های پیش رو

اطلاعیه ی حزب کمونیست ایران (م.ل.م) در رابطه با کودتای نافرجام ترکیه. این اطلاعیه برای انتشار در حقیقت ویرایش و کوتاه شده است.

 

هنوز چند روزی از چرخش رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در سیاست های منطقه ای اش (عذرخواهی از روسیه، بهبود مجدد روابط با اسرائیل متحد دیرینه اش، و تحکیم روابط با عربستان و کشورهای حوزه ی خلیج) نگذشته بود که وی با وقوع کودتایی نافرجام از سوی بخشی از ارتش روبه رو شد. پشت این کودتا هر چه بود بدون شک یک تصمیم گیری لحظه ای و ناشی از هوی و هوس چند ژنرال و افسران ارشد ارتش نبود. مقامات نظامی که دست به این کار زدند خود، جزئی از جنایت کاران حاکم بر ترکیه و ستمگران چکمه پوش عرصه ی خاورمیانه هستند و در قتل عام مردم کرد و عرب و ... نقش فعال داشته اند. در شب کودتا حزب آکپ (حزب اردوغان) اعلام کرد که سران کودتا، فرمانده ی سابق نیروی هوایی ژنرال اکین اوزتورک و فرمانده ی اول ارتش ژنرال امید دیندار می باشند و نقشه ی کودتا را ژنرال متین اِیی کشیده است. اما جالب این است که نخست وزیر در همان ساعات اول که رئیس ستاد ارتش توسط کودتاگران بازداشت شده بود دیندار را به عنوان جانشین او برگزید. طبق اطلاعاتی که بعد به دست آمد ژنرال دیندار در آن شب به اردوغان گفته بود که به جای آنکارا به سمت استانبول بیاید تا حفاظت و امنیت او را تضمین کند. ژنرال آدم هدوال که در ابتدا به همراه امید دیندار بیانیه ی ضدکودتا صادر کرده بود روز بعد به عنوان یکی از عوامل مهم کودتا دستگیر شد. آدم هدوال فرماندهی است که رسانه های آکپ قبلا از او به عنوان قهرمان «پاکسازی» شهرهای سوروچ و جیزره و کسی که «تروریست ها را در خندق هایشان زنده به گور می کرد» یاد می کردند.

در همان لحظات اولیه ی کودتا، باراک اوباما نسبت به این کودتا عکس المعل نشان داد و آن را غیر قانونی دانست. متعاقب آن کشورهای دیگر عکس العمل نشان دادند و اعلام کردند ما از حکومت «منتخب» حمایت می کنیم. دلیل این محکوم کردن ها روشن است. ترکیه متحد استراتژیک آمریکا و ناتو در خاورمیانه است. ارتش ترکیه بازوی منطقه ای ناتو در خاورمیانه است. ارتش و نیروهای نظامی رکن اساسی و ستون فقرات دولت اند. بدون ارتش دولت ترکیه معنایی نخواهد داشت. علت اصلی که اردوغان قصد تطهیر ارتش را دارد و تنها به شرکت بخش کوچکی از ارتش در کودتا اشاره می کند و در عوض رقیب اسلام گرای خود «فتح الله گولن» را عامل کودتا معرفی می کند عمدتا برای حافظت از اتحاد خود با ارتش است. این ارتش طی چندین دهه ی متوالی یک پایه ی مهم نیروهای امپریالیستی چه در دوره ی جنگ سرد و پس از سرنگونی رژیم شاه در ایران و چه در دوره ی گلوبالیزاسیون بوده است. اکثر ژنرال ها و فرماندهان این ارتش تعلیم دیده ی آمریکا و اسرائیل هستند. ارتش ترکیه در اتحاد استراتژیک با اسرائیل یک پایه ی مهم برای کنترل خاورمیانه و نفوذ در آسیای میانه است. اردوغان به خوبی می داند که برای بلند پروازی هایش در خاورمیانه و ایجاد «امپراتوری نوین عثمانی» بدون ارتشی که مجهز به آخرین سلاح های امپریالیستی باشد، آرزوها و اهدافش خواب و خیالی بیش نیست.

اما علی رغم این اهمیت و ضرورت، ارتش ترکیه با ایدئولوژی کمالیستی و ناسیونال شووینیستی اش از زمانی که حزب عدالت و توسعه ی اردوغان با ایدئولوژی اسلامی اش بر سر کار آمده، تضعیف شده است و حکایت از چند پارگی درون ارتش و دولت ترکیه دارد. چندی پیش مجله ی فارین افیرز (30 مه 2016) ارگان وزارت خارجه ی آمریکا، در مقاله ای به امکان کودتا در ترکیه پرداخت. در آن مقاله ذکر شده بود که اخیرا در محافل حکومتی ترکیه شایع شده که ارتش قصد کودتا دارد و در مقابل، ستاد فرماندهی ارتش اطلاعیه ی شدید الحنی در رد این شایعات صادر کرد. فارین افیرز می افزاید مهمترین مساله ای که در نهایت آینده ی این روابط (میان رژیم اردوغان و ارتش) را تعیین خواهد کرد «مساله ی کُرد خواهد بود».

 سامان دادن به ارتش ترکیه فقط ضرورتی نیست که مقابل پای حکومت اردوغان و حزبش قرار دارد بلکه همه ی متحدین بین المللی اش نگران وضعیت ارتش ترکیه و اوضاع نابسامان این کشور هستند. اما همه ی این مسائل بسیار بغرنج و به شدت متناقض هستند؛ هم از زاویه ی منافع سیاسی و اقتصادی و هم در عرصه ی ایدوئولوژیک و روبنایی. اوضاع جدید بعد از کودتا، زمینه ی مساعدی برای میدان داری بخشی کوچک اما مهمی از نیروهای بنیادگرای اسلامی ایجاد کرده است. گروه مذهبی به نام طریقت، سربازانی را که در خیابان ها به دست طرفداران اردوغان افتاده اند جلو چشم همه با قمه و چاقو سر می برند. گروه دیگری به نام سادات که شبیه گروه های شبه نظامی انصار حزب الله در ایران هستند، در حال گسترش توان نظامی خود هستند. این گروه ها طی جنگ یک سال اخیر در کردستان ترکیه بسیار فعال بوده اند و در جریان کشتار مردم کرد جنایات زیادی مرتکب شده اند. این یک خطر واقعی است که نیروهای شبه نظامی اسلامی که همدوش داعش تجربه ی جنگ در سوریه و عراق را دارند به نیروهای مترقی و کردها در استانبول و شهرهای دیگر یورش برند و کشتار راه بیندازند.

پس از اطمینان از نافرجام ماندن کودتا، اردوغان اعلام کرد، «این کودتا نعمت الهی است» و شروع به پاکسازی ارتش و نیروهای انتظامی و قوه ی قضائیه از رقبا و مخالفانش کرد. در همان ساعات اولیه فیکری ایشیک وزیر دفاع اعلام کرد، «دیگر هیچ چیزی مثل سابق نخواهد بود حتی مجلس ترکیه». پیام وزیر دفاع ترکیه نه فقط به نیروهای کودتا بلکه به نیروهایی از نوع حزب دمکراتیک خلق ها (ه.د.پ) است که فکر می کنند با حضور در مجلس دولت شووینیستی ترکیه می توانند جایی در این دولت ستمگر چه از نوع کمالیستی و چه از نوع اسلامی اش بیابند. برخورد حکومت اردوغان به نتایج انتخابات در سال گذشته و کودتای نافرجام اخیر یک بار دیگر نشان داد که دل بستن به دمکراسی انتخاباتی در چارچوب مناسبات و نظام سرمایه داری توهمی بیش نیست؛ این مساله در مواردی حتی برای نیروهای طبقه ی حاکم هم صادق نیست، چه برسد به نیروهایی که می خواهند در چارچوب نظام های موجود از طریق «انتخابات آزاد» به اهداف خود برسند؛ حتا اگر اهداف شان دستیابی به ابتدایی ترین حقوق سیاسی و اجتماعی باشد. بدون شک حکومت اردوغان با دادن امتیازهایی به حزب جمهوریت (ج.ه.پ) و حزب مام وطن یا م.ه.پ (که بسیاری از کودتاگران از پیروان با سابقه ی این حزب در ارتش هستند و تا کنون چندین کودتا را سازمان داده اند(. این نیروها در اتحاد با اردوغان آتش جنگ در کردستان را شعله ور خواهند کرد و فضای جامعه ی ترکیه را علیه همه ی نیروهای انقلابی و مترقی که در توهم به سر می برند، حادتر خواهند کرد.

حکومت اردوغان به طور موقت از یک کودتا جان سالم به در برده است. اکنون باید به ضرروت های زیادی برای تحکیم قدرت رژیم خود پاسخ دهد. اما پاسخ گویی به این ضرورت ها از سوی وی، آغازِ دورِ دیگری از حاد شدن تضادها در درون هیئت حاکمه ی ترکیه و میان دولت و مردم خواهد بود. . مشکلات حکومت اردوغان تازه شروع شده است .

کودتای نافرجام بخشی از ارتش ترکیه علیه رژیم اسلامی اردوغان نه فقط بیان انشقاق و شکاف میان جناح های مختلف دولت ترکیه است بلکه بیان ناتوانی همه ی جناح های هیئت طبقات حاکمه  در این نقطه از خاورمیانه و بحران نظام سیاسی اجتماعی است. همه ی نیروهای حاکم در دنیا درگیر بحرانی عمیق و لاینحل هستند. سرنوشت حوادث در ترکیه محدود به مردم این منطقه نخواهد ماند. هر اتفاقی که در این کشور بیفتد اثرات مستقیمی بر زندگی مردم خاورمیانه و جهان خواهد داشت. در چنین اوضاعی، خطرناک ترین عامل، نه کودتاها و سیلاب ها و گرداب ها و جنگ های جاری و احتمالی، بلکه فقدان یک قطب انقلابی متشکل موثر از کمونیست های انقلابی است. اگر چنین قطبی موجود بود می توانست از ضعف های دولت و رژیم حاکم استفاده کند و هدف انقلاب و نقشه ی راه انقلاب را در مقابل توده هایی بگذارد که با این وقایع ناگهانی تکان می خورند و به میدان پرتاب می شوند. در نبود چنین قطب انقلابی، توده های مردم ذخیره ی نیروهای ارتجاعی با هر ایدئولوژی شده و قربانی قدرت گیری این یا آن جناح ارتجاعی خواهند شد. در خاورمیانه اتحاد سرمایه و دین و هم زمان تضاد بنیادگرایی اسلامی و امپریالیسم، جهنم هولناکی را برای مردم منطقه درست کرده است. این وضعیت امروز در کل خاورمیانه از افغانستان گرفته تا عراق و سوریه، ایران و ترکیه ... آشکارتر از هر زمانی خود را نشان می دهد که تنها راه خروج از این برزخ دهشتناک، سازمان دادن انقلاب کمونیستی است که متکی بر جمع بندی از تجارب تاریخی است که امروزه در سنتز نوین فشرده شده است. این وظیفه ی همه ی انقلابیون و کمونیست های انترناسیونالیستی است که این موضوعات را با کمونیست ها و انقلابیون ترکیه در میان گذارند و به چاره جویی و تقویت خط انقلابی در کشوری بپردازند که نیروهای حاکم بر آن چند شقه شده اند. آنچه توده های مردم و نیروهای مترقی و انقلابی و کمونیست در ترکیه باید به آن آگاه باشند این است که حمایت از هر کدام از این نیروها، تنها به طولانی تر شدن این دور باطل و در نهایت تقویت این نیروها و متحدین بین المللی شان خواهد انجامید. تقویت خط صحیح و کمک به پیشبرد امر انقلاب در ترکیه، وظیفه ی بزرگ انترناسیونالیستی همه ی کمونیست های جهان است•

 

 

      
بازگشت
htm  pdf
 
تماس با ما 
فيس بوک 
تويتر      
حزب کمونيست ايران (م.ل.م)
را دنبال کنيد در